De verzorgingsgids
Zo verzorg je je dobbelstenen
CritStones zijn de dobbelstenen van GlassStaff, in eigen huis ontworpen in het Nederlandse Boskoop en gedekt door een levenslange garantie. Goede dobbelstenen overleven menige campaign, en de meeste online tips over "dobbelsteenverzorging" zijn geschreven om je met bangmakerij een dice tray aan te praten. Hier lees je wat dobbelstenen echt beschadigt, wat niet, en hoe je elk materiaal in het CritStones assortiment schoonmaakt en opbergt. Waar volkswijsheid en materiaalkunde botsen, kiezen wij de kant van de wetenschap.
Schoonmaak
Je dobbelstenen schoonmaken en opbergen
Eén stappenplan werkt voor bijna elk materiaal. Begin bij stap één en stop zodra de dobbelsteen schoon is.
Droge microvezeldoek
Even afvegen na een sessie haalt het huidvet weg dat de afwerking na verloop van tijd dof maakt. Meer verzorging hebben de meeste dobbelstenen nooit nodig.
Milde zeep, lauw water
Voor echt vuil: een druppel mild afwasmiddel op een vochtige doek. Afvegen, niet laten weken; water dat in hol metaal komt of door een versleten afwerking heen dringt, bezorgt je meer ellende dan het vuil zelf.
Zachte tandenborstel voor de groeven
In de groeven van de cijfers hoopt zich viezigheid op. Een tandenborstel met zachte haren en hetzelfde zeepsopje maakt ze schoon zonder de verf aan te tasten.
Volledig afdrogen
Meteen, met een droge doek. Achtergebleven vocht laat metaal aanslaan en kruipt in de naden. Berg ze daarna weer op, en leg ze niet op de vensterbank.
Nooit, bij welk materiaal dan ook
Alcohol, aceton of huishoudelijke oplosmiddelen (die maken resin troebel en laten de verf van de cijfers loskomen), wondersponzen (fijn schurend schuim dat glanzende afwerkingen mat maakt), ultrasone reinigers, lang laten weken, en metaalpoets op geverfde cijfers. Klinkt een schoonmaakmiddel industrieel? Dan is het sterker dan je dobbelstenen.
De natuurkunde
Wat dobbelstenen echt beschadigt (en wat niet)
Eén begrip verklaart elke echte regel: hardheid is niet hetzelfde als taaiheid. Hardheid bepaalt wat een oppervlak kan bekrassen; taaiheid bepaalt of iets een klap overleeft. Een gepolijste stenen dobbelsteen is veel harder dan je houten tafel, dus die tafel kan hem fysiek niet bekrassen. Maar diezelfde steen is bros, dus bij een harde tik kan hij schilferen. Weet je eenmaal welke kant de schade op gaat, dan volgen de regels vanzelf.
Dobbelstenen beschadigen elkaar
Echte oorzaak nummer één van schilfers en microkrasjes: dobbelstenen die tegen elkaar botsen. Stenen en glazen dobbelstenen samen in één dice bag tikken stukjes van elkaar af; metalen dobbelstenen vreten alles aan wat zachter is. Rol harde materialen één voor één, berg ze op in aparte vakjes, en de meeste "mysterieuze schilfers" ontstaan gewoon nooit.
Metalen dobbelstenen beschadigen tafels
Hier beschermt de dice tray je meubels, niet de dobbelsteen. Zwaar metaal met scherpe hoeken lacht om je tafel en laat als handtekening een deuk achter. Rol metaal op iets dat de klap kan opvangen: een dice tray, een mat, een dik notitieboek.
Harde vloeren beschadigen brosse dobbelstenen
Wat steen, glas en sharp edge resin echt laat schilferen: een val op tegels, steen of glas, een ritje door een dice tower of dobbelbeker, en afketsen tegen de harde wanden van een dice tray. Een gewone worp op een houten tafel kan stenen dobbelstenen geen kwaad; hout is veel zachter dan de dobbelsteen.
Per materiaal
Wat elk materiaal nodig heeft
Alle verschillen tussen de materialen vind je in Dobbelsteenmaterialen uitgelegd. Hier alleen de verzorging, grofweg gerangschikt van makkelijkst in onderhoud tot meest veeleisend:
Sharp edge resin
De strakke hoeken zijn tegelijk de schoonheid en het zwakke punt: daar komt de volle klap terecht, dus bij een val op tegels of steen kan er een stukje afbreken, terwijl een afgeronde dobbelsteen gewoon zou wegstuiteren. Rol deze dobbelstenen op een mat of dice tray, berg ze op met de punten beschermd, en laat ze niet lang in de volle zon liggen; UV laat resin in de loop der jaren echt vergelen, het sterkst bij transparante en lichte sets.
Schoonmaken: het stappenplan hierboven, niets sterkers.
Liquid core
Dezelfde basis als sharp edge resin, plus één extra regel die er echt toe doet: temperatuur. In een hete auto kan de ingesloten vloeistof zo uitzetten dat de schil onder spanning komt of troebel wordt, en een ijskoude garage kan hem laten barsten. Bij kamertemperatuur en in de schaduw blijft de werveling tientallen jaren wervelen. Glitter die tussen worpen door naar beneden zakt, is normaal en geen defect.
Schoonmaken: droge of nauwelijks vochtige doek; oplosmiddelen maken het venster troebel waar het hele effect achter zit.
Metaal
Zelf vrijwel onverwoestbaar, hard voor al het andere. Rol ze in een dice tray, je tafel zal je dankbaar zijn. De echte vijanden zijn vocht (na het wassen grondig drogen; vermijd vochtige ruimtes), schoonmaakmiddelen met oplosmiddel en metaalpoets (die halen allebei de coating en de verf van de cijfers weg), en losse opslag waarin metalen dobbelstenen langs elkaar schuren. Onbehandeld messing en afwerkingen met een antieklook worden donkerder naarmate je ze vaker vastpakt; dat is patina, geen schade, en wie het wegpoetst, kan de hele look verpesten.
Schoonmaken: het stappenplan, en dan drogen alsof je leven ervan afhangt.
Hol metaal
Lichter, dus vriendelijker voor je meubels, maar de dunne wanden en naden zijn de zwakke plekken: wordt zo'n dobbelsteen geplet of krijgt hij een harde klap op één punt, dan kan er een deuk in een vlak komen waar massief metaal niets van zou merken. Nooit laten weken; water dat binnenin blijft zitten, laat het metaal van binnenuit corroderen. Gebruik een blaasbalgje of droge wattenstaafjes voor het opengewerkte deel en berg ze op in foam met vakjes.
Schoonmaken: eerst droog; een vochtige doek alleen voor de buitenkant.
Glas
De strengste van het rijtje, en niet voor niets: glas is zachter dan edelstenen uit de kwartsfamilie en bovendien bros, dus gruis en dobbelstenen van steen of metaal kunnen er allemaal krassen op maken, en door harde klappen springen er schilfers af. Blaas of borstel gruis eraf voordat je afveegt (juist gruis dat onder een doek wordt meegesleept, zorgt voor krassen), gooi één dobbelsteen tegelijk in een dice tray met zachte bekleding, bewaar elke dobbelsteen in een eigen vakje en vermijd temperatuurschokken.
Schoonmaken: eerst een blaasbalgje, dan een nauwelijks vochtige microvezeldoek.
Edelsteen
Dat hangt af van de steen, en we vertellen je om welke steen het gaat. Stenen uit de kwartsfamilie (amethist, agaat, jaspis, aventurijn) zijn steviger dan de waarschuwingen op internet doen geloven; fluoriet, obsidiaan, opaliet en malachiet zijn echt kwetsbaar en verdienen de strenge aanpak. Voor allemaal geldt: gooi of bewaar dobbelstenen van steen nooit samen (ze zijn even hard, dus slaan ze schilfers van elkaar af), houd de valhoogte boven tegels en steen beperkt en maak ze bijna droog schoon; sommige stenen houden niet van water, en amethist en fluoriet kunnen verbleken in langdurig direct zonlicht.
Schoonmaken: gruis wegborstelen, nauwelijks vochtige doek, meteen afdrogen.
De kleine dingen
Plakkerige dobbelstenen, vervaagde cijfers en lichtgevende exemplaren
Plakkerig uit de doos?
Dat is geen vuil, maar resin die niet volledig is uitgehard: een productiefout die je met wassen niet oplost. Komt een CritStones dobbelsteen plakkerig aan, laat de gootsteen dan links liggen en dien een garantieclaim in; wij vervangen hem.
Vervaagde of afgesleten cijfers
De cijfers opnieuw inkleuren is gewoon onderhoud, geen vandalisme: werk een beetje acrylverf in de groeven en veeg daarna het vlak schoon met een nauwelijks vochtige doek voordat de verf droogt. Rustig werk, gek genoeg heel bevredigend, en daarna ziet de dobbelsteen er scherper uit dan ooit.
Lichtgevende cijfers zwakker geworden?
Lichtgevend pigment moet je opladen, niet vervangen: een paar minuten onder fel licht (een UV zaklamp werkt het snelst) en het licht weer op. Van opladen slijt het niet; het pigment gaat duizenden laadcycli mee.
Dobbelsteengevangenis, zoutbaden en maanlicht
Geliefde tafelrituelen, nul effect op het materiaal. De "drijftest" in zout water werkte hooguit als grove balanscheck voor goedkoop plastic dat blijft drijven, en heeft bij resin, steen, glas of metaal geen enkel nut. Veroordeel je d20 gerust tot celstraf als hij het verdient; weet alleen dat de dobbelsteen er niet wakker van ligt.
Al kapot?
Voorkomen doe je met zorg. Genezen doet de CritStones Promise.
Schilfert, barst of bezwijkt een dobbelsteen toch, dan doen verzorgingstips er niet meer toe en neemt onze levenslange garantie het over: één gratis vervanging per speler, verzending op onze kosten, of je nu rechtstreeks bij ons kocht of bij een verkooppunt, hoe oud de dobbelsteen ook is.
Vragen
Veelgestelde vragen over dobbelsteenverzorging
Hoe maak ik plakkerige of vuile dobbelstenen schoon?
Eerst een droge microvezeldoek; bij echt vuil een druppel mild afwasmiddel op een vochtige, lauwwarme doek, een zachte tandenborstel voor de groeven van de cijfers, en daarna alles goed afdrogen. Gebruik geen alcohol, aceton, wondersponzen of ultrasone reinigers; die maken de afwerking dof en laten de verf van de cijfers loskomen. Plakt een dobbelsteen al als hij gloednieuw is, dan is dat een fout in de resin en geen vuil, en dus een garantieclaim.
Kan ik dobbelstenen van edelsteen op een houten tafel gooien?
Ja. Hout is veel zachter dan gepolijste steen, dus een normale worp op een houten tafel kan geen krassen maken op een dobbelsteen van edelsteen uit de kwartsfamilie. Wat dobbelstenen van steen echt laat schilferen: meerdere tegelijk gooien of samen bewaren, dice towers en dobbelbekers, en vallen op tegels, steen of glas. Voor de kwetsbare stenen (fluoriet, obsidiaan, opaliet) en voor glazen dobbelstenen geldt wél de regel: alleen in een dice tray gooien.
Hebben metalen dobbelstenen een dice tray nodig?
De dice tray is er voor je tafel, niet voor de dobbelstenen. Zware metalen dobbelstenen maken deuken en krassen in houten meubels; de dobbelstenen zelf zijn bijna onverwoestbaar. Gooi ze op iets dat de klap kan opvangen: een dice tray, een mat, een dik notitieboek.
Kan ik al mijn dobbelstenen in één dice bag bewaren?
Gewone resin sets: ja. Steen, glas, sharp edge en metaal: nee. Contact tussen dobbelstenen is oorzaak nummer één van schilfers en krassen, en metaal knaagt aan alles wat zachter is. Harde en kostbare materialen krijgen een eigen vakje of zakje.
Hebben liquid core dobbelstenen speciale verzorging nodig?
Eén regel: temperatuur. Geen hete auto's, geen ijskoude garages; de verzegelde vloeistof zet meer uit en krimpt meer dan de buitenkant lief is. Verder behandel je ze als resin dobbelstenen, en het is normaal dat de glitter tussen worpen door uitzakt. Balans is een aparte kwestie, en die hebben we op de proef gesteld in de balanstest met 10.000 worpen.
Verbleken mijn dobbelstenen door zonlicht?
Na jaren wel, bij resin (het ergst bij transparante en lichte kleuren) en bij sommige stenen, zoals amethist en fluoriet. Metaal trekt zich er niets van aan. De oplossing kost niets: houd ze bij het opbergen en uitstallen uit langdurig direct zonlicht; vensterbanken en dashboards zijn de echte boosdoeners.
Een dobbelsteen is kapotgegaan, ook al zorgde ik er goed voor. Wat nu?
Dan is het geen verzorgingsprobleem, maar ons probleem. Op elke CritStones dobbelsteen zit levenslange garantie: lees de belofte of dien een garantieclaim in, en er komt een vervanger naar je toe.